Lovende recensies Urinetown

Urinetown

Vorig jaar de lucht in geprezen en geschreven, ondanks de kleinschalige ‘probeerproductie’ in theaterlaboratorium M-Lab in Amsterdam. Ondanks slechts vier speelweken goed voor vier John Kraaijkamp Musical Awards. Dan verwacht je nogal wat als niemand minder dan Van den Ende zo’n productie het land in brengt. Maar hangt er aan de verwachting tegelijkertijd ook een vraag vast: wat doet Urinetown de musical in de wat grotere theaters?

De conclusie meteen maar: Urinetown blijft overeind en staat als een huis. Ook in de Verenigde Staten begon ‘Zeikstad’ ieniemienie om uit te groeien tot een groot succes op Broadway New York. De Nederlandse bewerking heeft alles in zich om de polders in alle uithoeken te veroveren. Urinetown heeft drama, opzwepende muziek, zelfspot, spetterende (en grappige) dans en humor, vooral heel veel humor. Dat laatste verwacht je ook wel bij een verhaal over een stad met waterschaarste. Waar je dik moet betalen voor elke plas in een openbare ruimte (thuis wateren verboden). Waar minister Dep zich laat omkopen door urinoirketenexploitant Reinhard Kleinhart van het bedrijf Pies in Heaven en zo de zeikprijzen verhoogt. En waar het volk in opstand komt onder leiding van Bobbie Goud. Waar keihard afgerekend wordt met zij die in de bosjes hun behoefte doen met een gruwelijke dood tot gevolg. En waar Bobbie natuurlijk verliefd wordt. Op Lot Kleinhart, juist, de dochter van.

Net als in het M-Lab zijn René van Kooten (verteller / agent Knuppel), Jamai Loman (Bobbie) en Suzan Seegers (kleine – maar slimme – Eefje) er weer bij. Noortje Herlaar moest de sterrencast verlaten voor haar hoofdrol in Mary Poppins, maar haar plek wordt ingenomen door alweer een opkomende ster: Renée van Wegberg. Zij schitterde de afgelopen jaren met de loodzware vertelsterrol in Joseph and the Amazing Technicolor Dreamcoat.

Het koppel Loman / Herlaar was vorig jaar al uitstekend, maar met het nieuwe stel Loman / Van Wegberg mogen regisseur Jurrian van Dongen en choreograaf Daan Wijnands hun handen dichtknijpen. Ze zijn samen nóg beter, nóg grappiger. Jamai Loman veegt weer eens de vloer aan met critici die hem nooit zien (“winnaars van een talentenjacht komen in een musical”). Nee, Loman staat juist in een musical vanwege zijn multitalent. Hij kan zingen, acteren en dansen en dat is weinigen gegeven. Op Broadway en West End wordt zo’n alleskunner gewaardeerd. In Nederland gebeurt dat slechts door de mensen die musical wél bezoeken.

De verrassing is Renée van Wegberg. Niet dat er aan haar talent getwijfeld werd (winnares Avro’s Sterrenjacht, grandioos in Joseph), maar de voormalig Limburgse toont in Urinetown aan over een komische kant te beschikken waar je u met een hoofdletter tegen zegt. Alleen haar persiflage van haar baas en producent Erwin van Lambaart al. “Gewéééééééldig.” Je hoort het hem zeggen.

Suzan Seegers is weer op dreef als kleine Eef, de rol die haar al een verdiende Musical Award opleverde. Ellis van Laarhoven en Fred Butter zijn uitstekend als geld-inster Grijpstuivers en de vuile Reinhard Kleinhart. Een speciale vermelding is op z’n plaats voor Rop Verheijen, bij het grote publiek misschien nog bekend als de geestelijk gehandicapte Robin Visser in Goede Tijden, Slechte Tijden. Hij heeft in Urinetown meerdere rollen, maar zijn gekke bekken als minister Dep zijn haast niet na te doen. René van Kooten is als verteller en agent Knuppel net zo op z’n plek als destijds in het M-Lab. Zijn huppelloop is hilarisch, zijn uitspraak van musical (“mjoeoeoeoezikól”) blijft leuk.

Met dat laatste heb je gelijk de toon van Urinetown te pakken. Natuurlijk, je krijgt voorgeschoteld wat schaarste met de mensheid doet. Maar buiten dat gegeven is er een hoop satire, goedgeplaatste flauwekul en rake humor te beleven. De musical zelf wordt weggezet als iets “waar toch geen mens naar komen kijken”. Dat onderwerp en die titel alleen al! Ondertussen wordt heel slim de draak op een grappige manier gestoken met onder meer Les Misérables, Chicago en Mary Poppins. Zelfs kreten uit het pas aangetreden gedoog- en minderheidskabinet komen al aan bod. Knap.